العلامة الحلي ( مترجم : على محمدى )
117
شرح كشف المراد ( فارسى )
إِنَّ اللَّهَ يُبَشِّرُكِ بِكَلِمَةٍ مِنْهُ اسْمُهُ الْمَسِيحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ ؛ « 1 » اى مريم ، خداوند تو را به كلمهاى از جانب خود ، كه نامش مسيح ، عيسى بن مريم است مژده مىدهد . و يا مىفرمايد : إِنَّمَا الْمَسِيحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ رَسُولُ اللَّهِ وَ كَلِمَتُهُ ؛ « 2 » مسيح ، عيسى بن مريم ، فقط پيامبر خدا و كلمهء اوست . باز مىفرمايد : كَلِمَةُ اللَّهِ هِيَ الْعُلْيا ؛ « 3 » كلمهء خداست كه برتر است . از ائمه عليهم السّلام روايت شده كه « نحن الكلمات التامات » . آرى ، همه هستى گويا بوده و سخن آنها خداست ، ولى با ما نامحرمان خاموش مىنمايند . 7 . صدق خداوند هفتمين صفت از صفات كماليه خداوند ، صدق است . ما معتقديم كه خداوند صادق بوده ، قبل از اثبات آن صدق و كذب را معنا مىكنيم . صدق عبارت است از الخبر المطابق و كذب عبارت است از الخبر غير المطابق ، منتهى اختلاف است در اينكه ميزان مطابقت و عدم مطابقت با چه امرى است ؟ در اين رابطه سه نظريه مطرح است : 1 . مشهور مىگويند : صدق عبارت است از مطابقت خبر با واقع و كذب عبارت است از عدم مطابقت خبر با واقع ؛ پس مناط صدق و كذب واقع و نفس الامر است . 2 . نظام مىگويد : صدق عبارت است از مطابق بودن خبر با اعتقاد متكلم ، اگرچه مخالف با واقع باشد . مثلا « السماء تحتنا و الارض فوقنا » ، همراه با اعتقاد به فوقيت ارض و تحتيت سماء صدق است ، ولى « السماء فوقنا و الارض تحتنا » بدون اين اعتقاد كذب است ، و كذب عبارت است از عدم مطابقت خبر با اعتقاد مخبر كه مثالش
--> ( 1 ) . سورهء آل عمران ، آيه 45 . ( 2 ) . سورهء نساء ، آيه 171 . ( 3 ) . سورهء توبه ، آيه 40 .